Wijn als cultuurproduct: Joep Speet over de wijnkelder van Stalin

Het is wijndrinkers vast niet ontgaan: de wijnkelder van Stalin, met zo’n 40.000 flessen, is recent geopend in Georgië. Een bijzondere gebeurtenis die veel aandacht krijgt in de wijnwereld.

Onze collega en Magister Vini Joep Speet werd hierover op 2 juni 2026 geïnterviewd op NPO Radio 1. In het gesprek deelde hij een duidelijke visie: de waarde van deze kelder zit niet zozeer in de wijn zelf, maar vooral in het verhaal erachter.

“Vooral cultuurhistorisch interessant”

Volgens Joep is de collectie “vanuit cultuurhistorisch oogpunt heel interessant”. In de kelder liggen onder andere wijnen van de collectie van de Romanovs. Opvallend detail daarbij is dat Stalin inzag dat deze collectie bijzonder was en veel waarde had en deze heeft veiliggesteld, terwijl in die periode veel juist werd vernietigd door de communisten. Die historische context maakt de kelder uniek.

Niet per se interessant om te drinken

Tegelijkertijd is Joep ook nuchter over de inhoud van de flessen. Hij geeft aan dat veel van deze oude wijnen waarschijnlijk niet meer goed drinkbaar zijn. Volgens hem zul je bij zulke oude wijnen vaak te maken hebben met oxidatie en zijn ze “helemaal over de top”. Het idee dat wijn altijd beter wordt met de jaren, nuanceert hij dan ook sterk: na een bepaalde tijd wordt wijn simpelweg niet lekkerder.

Wel plaatst hij daar een nuance bij: versterkte en zoete wijnen uit de collectie hebben de grootste kans om nog wél in goede staat te zijn. Denk bijvoorbeeld aan port, sauternes of zoete wijnen van chenin blanc. Deze wijnen kunnen door hun samenstelling veel langer rijpen en blijven daardoor beter drinkbaar.

Ook geeft hij aan dat dit voor hem persoonlijk geen reden is om naar Georgië te reizen: de proefervaring is waarschijnlijk minder interessant dan je zou verwachten.

Waar zit dan wél de waarde?

Volgens Joep zit de echte waarde van deze kelder in iets anders: interesse en verhaal. Hij benadrukt dat wijn een cultuurproduct is, gevormd door eeuwen aan geschiedenis en invloeden van verschillende beschavingen zoals de Grieken, Romeinen, monniken en Georgiërs.

Dat maakt zo’n collectie bijzonder. Niet omdat je de wijn vandaag nog perfect kunt drinken, maar omdat het een tastbaar stukje geschiedenis is.

Wijn als emotie en beleving

Dat wijn meer is dan alleen smaak, blijkt ook uit Joep zijn eigen ervaringen. Zo vertelde hij over een bijzondere fles die hem altijd is bijgebleven: een Le Chambertin van Armand Rousseau uit 1993. Toen hij deze in 2006 proefde, maakte dat veel indruk door de puurheid en complexiteit.

Dat onderstreept zijn visie: wijn kan emotie oproepen en verhalen vertellen en juist dát maakt het zo bijzonder. 

Luister het hele interview

Het volledige interview met Joep Speet is terug te luisteren via NPO Radio 1 (vanaf 35:00).

Dit interview verscheen op 2 juni 2026 met Joep Speet op NPO Radio 1.